W najnowszym numerze Przeglądu Technicznego

Płatna kwadratura koła

Do jakiego miejsca pragnie najszybciej dotrzeć i równie szybko je opuścić kierowca samochodu? Oczywiście są nim bramki poboru opłat! Jadąc nad polskie morze stoimy pół godziny w jednym z takich miejsc. Oznaczone dużym złotym i niebieskim napisem AmberOne. Jest sobota po południu, 27 lipca 2019 r. Przed wjazdem na płatną autostradę A1 w Rusocinie tworzy się korek. Jego długość wynosi ok. 6 km. Płacisz i jeszcze dużo czasu tracisz! A urzędnicy najwyższego ministerialnego szczebla obiecywali, że w Polsce powstanie jeden z najnowocześniejszych w świecie systemów poboru opłat drogowych.


Wysoko jest coraz trudniej

Z mgr. inż. Leszkiem Cichym, himalaistą, jednym z dwójki ludzi którzy dokonali pierwszego zimowego wejścia na Mount Everest, Honorowym „Złotym Inżynierem „Przeglądu Technicznego” o nowych materiałach i sprzęcie stosowanych przez zdobywców najwyższych szczytów, rozmawia Henryk Piekut.


Efekty-defekty

LUDZIE, którzy mają wysoką świadomość ekologiczną, niepokoją się stanowiskiem, jakie Premier zajął w Brukseli wobec ambitnych planów Unii, aby do 2050 roku osiągnąć neutralność klimatyczną. Gremialnie dali temu wyraz w sieci. Ciekawe jest przy tym, że również w tym przypadku po pierwsze winna jest Rosja ( „Czyli zrobiliśmy to, co chciała Moskwa”), po drugie rządu niefrasobliwa rozrzutność („W Polsce wydaje się miliardy rocznie na bzdury, więc nie ma środków na modernizację energetyki”) i dopiero po trzecie – górnicze lobby.


Wątpię więc jestem. Sezon ogórkowy

Straszą nas klimatolodzy, że możemy stracić dwie pory roku i wzorem naszego pisma mieć same tylko łączone numery. W przypadku przyrody dwa:  wiosenno- letni i jesienno- zimowy. Na razie pewne jest jedynie, że się wydłużył sezon ogórkowy. Jeszcze niedawno w prasie był tylko jeden Ogórek – Michał , dziennikarz o wyraźnie satyrycznym zacięciu. Teraz ma konkurenta też Michała z IMGW – instytutu o największym chyba poczuciu humoru.


Kandydaci do tytułu "Złoty Inżynier 2019": Marcin Kurek, Arkadiusz Wojciechowicz

Marcin Kurek Młody (rocznik 1989) dr hab. inż. technolog żywności i żywienia człowieka po SGGW, samodzielny pracownik Wydziału Nauk o Żywieniu i Konsumpcji tej uczelni – zdobywca prestiżowego tytułu Najzdolniejszego Młodego Naukowca w Polsce. Stypendysta Fundacji na rzecz Nauki Polskiej w ramach konkursu Start. Ukończył także (podyplomowo) Polsko - Japońską Wyższą Szkołę Technik Komputerowych oraz ekonomię menedżerską na Uczelni Łazarskiego.


Recenzja PT: Rarytas nie tylko kolekcjonerów, Siła kompozytu

Rarytas nie tylko kolekcjonerów Dokonania wybitnych Polaków wymagają upamiętnienia. Symboliczną, a zarazem trwałą formą owej pamięci są medale oraz znaczki pocztowe. Trudną próbę ich opisania podjął prof. Dariusz Świsulski w swej pracy "Polska elektryka w medalierstwie i numizmatyce"*. Jego wymagająca benedyktyńskiego trudu monografia została nagrodzona w tegorocznym zorganizowanym przez NOT konkursie Technicus - na najlepszą książkę techniczną.


Parlament 500 milionów. Pani komisarz. Młodzi i proeuropejscy

Pani komisarz Za nami druga sesja plenarna Parlamentu Europejskiego dziewiątej kadencji. Posłowie wybrali Ursulę von der Leyen na Przewodniczącą Komisji Europejskiej, omówili prace prezydencji Rady w 2019 r. i dokonali przeglądu kwestii związanych z prawami człowieka. Ursula von der Leyen jest pierwszą kobietą w historii na stanowisku przewodniczącej Komisji Europejskiej. 383 posłów zagłosowało za jej kandydaturą podczas tajnego głosowania.


Wino dla inżyniera (223): Bordoskie blendy spoza Bordeaux

Bordeaux szczyci się tym, że powstają tam (z mieszanek szczepów Cabernet Sauvignon, Merlot i Cabernet ranc) najlepsze wina świata. Ale przecież z podobnych blendów robi się wina i gdzie indziej! Czy one smakują gorzej? Inaczej? Odpowiedzi na to pytanie mogłem poszukać na degustacji, zorganizowanej w przededniu lata przez warszawską Winkolekcję. Do porównania z winami z Bordeaux wybrano 7 pozabordoskich blendów na bazie Cabernetów i Merlota; dwa z nich pochodziły z Włoch (Toskania), dwa z Chile (Colchagua i Curico) oraz po jednym z Francji (Montravel), Australii (Clare V.


Nowa chemia od Długosza

Centra transferu innowacji funkcjonują już chyba na wszystkich uczelniach i nie tylko - do Porozumienia Akademickich Centrów Transferu Technologii należą 63 jednostki. Często dysponują spółkami komercyjnymi. Do takich należy nowa spółka celowa Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego im. Jana Długosza w Częstochowie. Ostatnio odnosi sukcesu na wystawach wynalazczych.


Filozofia pojęć technicznych (143): Tensometr

Jeden z poglądów na początki nowoczesności wskazuje moment, kiedy matematycy dostarczyli naukowych narzędzi czyli uogólnionych rachunków dla techniki. Zwykle technicy (inżynierowie) nie mieli kompetencji ani czasu, by zajmować się teorią. Znacznie częściej matematycy zostawali wybitnymi inżynierami niż inżynierowie - matematykami. Zresztą Napoleon, zakładając w 1794 r.


Felieton. Nie ma ludzi do roboty

Rzeczywistość przedwyborcza w Polsce, jaka jest - każdy widzi. Awantury o kwestie światopoglądowe, populizm, licytacja na kosztowne programy społeczne – coraz trudniej na to patrzeć wiedząc, że problemy wymagające pilnego rozwiązania giną w tym zgiełku. Przykład? Demografia. Już niedługo czeka nas kryzys demograficzny związany ze starzeniem się społeczeństwa, o czym ostrzegają zarówno rządowe agendy jak i niezależni eksperci.


Co pan na to, inżynierze. Program wielkiej retencji

Susza zwróciła uwagę ku wodzie i Program Rozwoju Retencji trafił w końcu lipca na Komitet Stały Rady Ministrów. Niebawem zostanie przyjęty przez rząd. Łączy się z Planem Rozwoju Dróg Wodnych Śródlądowych przyjętym w 2017 r. (oba za datę graniczną przyjmują rok 2030). Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej Marek Gróbarczyk ocenił, że program ten po raz pierwszy podchodzi kompleksowo do wszystkich rozwiązań w zakresie retencji, żeglugi, oddziaływań przeciwpowodziowych jak również małej retencji dla rolnictwa.


Wydarzenia

Misja dla miasta Hanna Gronkiewicz-Waltz została przewodniczącą zespołu „Neutralne klimatycznie i inteligentne miasta" przy Komisji Europejskiej. Jest to jedna z pięciu grup działających w ramach programu „Horyzont 2020”, zajmujących się poszukiwaniem rozwiązań takich problemów, jak nowotwory, zmiany klimatyczne, zanieczyszczenie gleb, a także zdrową żywnością, czystymi wodami oraz miastami przyjaznymi klimatowi.


Wielkie inwestycje II RP (11): Pierwsza Komisja do spraw przebudowy węzła kolejowego

W poprzednim odcinku przypomnieliśmy historię powołania we wrześniu 1918 r. przez Ministra Przemysłu i Handlu specjalnej Komisji do spraw przebudowy węzła kolejowego warszawskiego. Poniżej zamieszczamy (z „PT” nr 40/1921) fragmenty dotyczące oryginalnych obliczeń i zarazem dalekosiężnych założeń tej Komisji w planowaniu wielkiej inwestycji, z zachowaniem oryginalnej pisowni.

Wybór i oprac. Bronisław Hynowski


Coś przy zębie

Chcesz uniknąć wielu poważnych chorób? Zadbaj o higienę jamy ustnej. Zdrowe dziąsła to wrota do zdrowego organizmu. Naukowcy mają coraz więcej dowodów na to, że choroby przyzębia wiążą się z zawałem serca i innymi schorzeniami kardiologicznymi, destabilizacją blaszek miażdżycowych, udarem mózgu, cukrzycą typu 2, przewlekłą obturacyjną chorobą płuc, przewlekłą chorobą nerek, reumatoidalnym zapaleniem stawów, a nawet z ryzykiem przedwczesnego porodu, chorobami neurodegeneracyjnymi czy rakiem trzustki.

Irena Fober


Twierdza, Szwejk i piesek

- Lepiej raz zobaczyć, niż sto razy przeczytać: głosi porzekadło globtroterów. Ale na wędrówce "Szlakiem Cesarsko-Królewskiej Twierdzy Przemyśl" znajomość powieści "Przygody dobrego wojaka Szwejka" jest po prostu nieodzowna. ... Dopiero w Przemyślu, gdy wieczorem spędzono jeńców do jakiegoś rozbitego fortu strefy wewnętrznej, mógł Szwejk odpocząć w jednej ze stajen artylerii fortecznej ...

Anna Bielska, Marek Bielski


Zelektryfikuje europejską motoryzację?

Pierwszy, całkowicie elektryczny samochód Volkswagena nosi nazwę ID.3. Koncern wystartował w całej Europie z akcją przedpłat na ten model. Zainteresowani mogą wpłacać przedpłatę w wysokości 1000 euro, w tym także on-line (www.volskwagen.com/id-preeboking). Samochody z edycji limitowanej mają specjalne wyposażenie dodatkowe: ich liczba została ograniczona do 30 000 sztuk.

Erwin Halentz, Johannes Hummel


100-letnie losy książki w rogatywce

13 czerwca 1919 r. na wniosek Naczelnika Państwa i Naczelnego Wodza Józefa Piłsudskiego, Minister Spraw Wojskowych, generał-porucznik Józef Leśniewski podpisał Rozkaz nr 2213 o utworzeniu Centralnej Biblioteki Wojskowej.

Marek Bielski


Zabójcza praca

Czy pracujesz ponad 39 godzin tygodniowo? Twoja praca może cię zabić. Badania wykazały, że długie godziny pracy, stres i brak aktywności fizycznej są niekorzystne dla naszego samopoczucia - a jednak pracujemy ciężej niż kiedykolwiek. Łatwiej o tym pomyśleć w okresie wakacyjnym.

Maciej Kamyk


Metrologia neutronów (cz. II)

Łukasz Modzelewski, Zuzanna Baranowska, Katarzyna Wołoszczuk, Paweł Krajewski - Centralne Laboratorium Ochrony Radiologicznej, Sławomir Jednoróg, Ewa Łaszyńska - Instytut Fizyki Plazmy i Laserowej Mikrosyntezy, Kamil Szewczak - Instytut Agrofizyki Polskiej Akademii Nauk


Czarnobyl telewizyjny i prawdziwy

Ostatnio często podnoszonym tematem była, mające miejsce przed 33 laty awaria jądrowa bloku nr 4 w elektrowni w Czarnobylu oraz jej późniejsze skutki.

Marek Bielski


Wyzwania infrastruktury 4.0

Infrastruktura i budownictwo były jednym z tematów sesji problemowych w trakcie XXVI Kongresu Techników Polskich w Krakowie. Wbrew oczekiwaniom nie mówiono o zagadnieniach strategii rozwoju infrastruktury i miejscu w tym programie inżynierów lecz głównie o przygotowaniu kadr do podjęcia wyzwań techniczno-organizacyjnych w tej dziedzinie.

Jaz.


Zatrzymać wodę w mieście

Mówiąc „retencja” mamy przeważnie na myśli duże i mniejsze zbiorniki zlokalizowane na rzekach i strumieniach. Działania zwiększające retencję polegają też na spowalnianiu spływu oraz zwiększaniu pojemności zbiorników naturalnych. Wszystkie te formy mają istotną wadę: zajmują powierzchnię ziemi, więc w dużych miastach są mało przydatne.

Zygmunt Jazukiewicz


Zatrzymać wodę w górach

W poprzednim numerze Przeglądu Technicznego, w naszym cyklu edukacyjnym powstałym przy współpracy z Lasami Państwowymi zaprezentowaliśmy działania realizowane w ramach kompleksowego projektu adaptacji lasów i leśnictwa do zmian klimatu dotyczącego małej retencji oraz przeciwdziałania erozji wodnej na terenach nizinnych.

Henryk Piekut

 


Potrzebna wizja gospodarowania wodą

Z dr. hab. inż. Piotrem Włodzimierzem Kowalczakiem, hydrologiem, byłym profesorem Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowego Instytutu Badawczego, rozmawia Jerzy Bojanowicz.


Inżynier dla środowiska

Obserwując całość Kongresu Techników Polskich oraz Światowego Zjazdu Inżynierów Polonijnych w Krakowie można było dojść do wniosku, że szeroko pojęte problemy ochrony środowiska leżały w centrum dyskusji obu inżynierskich spotkań. Nic dziwnego, bo w czasie obrad za oknami był już skwar symbolizujący klimatyczne przemiany, a Kraków będący miastem obrad bywa regularnie pod ostrzałem ekologów, jako miasto wręcz trwałego smogu - jednego z największych w Europie. 

Henryk Piekut